Nov 192012
 

«Արցախակերտում» նախաձեռնության «Երիտասարդ իրավաբանների ակումբը», Արցախի Հանրապետության վարչապետ Արա Հարությունյանի գործուն աջակցությամբ, առաջին անգամ Արցախում կազմակերպում է ՄԱԿ-ի մոդել, որը տեղի կունենա նախնականորեն դեկտեմբերի 16-ին ԱՀ կառավարության նիստերի դահլիճում (Ստեփանակերտ):

Մոդելավորվող մարմին՝ ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհուրդ:

Քննարկվող թեմա՝ Սիրիայի հիմնախնդիր:

ՄԱԿ-ի մոդելին մասնակցել ցանկացողները պետք է լրացնեն կից տրված դիմումաձևը և մինչև նոյեմբերի 26-ը ներառյալ ուղարկեն artsakhakertum@yahoo.com էլ.հասցեին: Ձեռագիր լրացված դիմումը հաստատելու համար կապվել ներքևում տրված կոնտակտներով:

Continue reading »

Nov 042012
 

«Արցախակերտում» նախաձեռնությունն ու «Կամք» հասարակական կազմակերպությունը հայտարարում են գրական ստեղծագործությունների մրցույթ՝ «Ազատագրված հայրենիքն իմ հոգու հայելիով» խորագրով:

Նպատակ՝
Գրական, գեղարվեստական ստեղծագործությունների մրցույթի միջոցով խթանելով ստեղծագործողներին գրել ազատագրված հայրենիքի թեմայով՝ այդ ստեղծագործությունների տարածման շնորհիվ հասարակության գիտակցության մեջ ամրապնդել ազատագրված հայրենիքի հետ զգայական ու գիտակցական կապը:

Չափանիշեր՝
• Բոլոր հաստատվող աշխատանքները պետք է լինեն ազատագրված տարածքի թեմատիկայով՝ առանց ոճային, ժամանակային կամ չսահմանված այլ սահմանափակումների:
• Չափածո գործերը կարող են լինել մինչև հազար բառ, իսկ արձակ գործերը՝ մինչև երեք հազար բառ: Գնահատելու ժամանակ բառերի քանակը ազդեցություն չի ունենալու գնահատականի վրա, եթե այն տեղավորվում է վերոնշյալ սահմաններում:
• Աշխատանքների լեզուն հայերենն է:
• Մեկ հեղինակը կարող է հաստատել առավելագույնը չորս ստեղծագործություն՝ երկուական չափածոյից և արձակից:

Continue reading »

Jun 082012
 

Հայ Կրթական Հիմնարկությունը հայտարարում է կրթաթոշակների մրցույթ 2012-2013թթ. ուսումնական տարվա համար: Կրթաթոշակները տրամադրվում են տվյալ ուսումնական տարվա վարձավճարի չափով` խրախուսելու և նպաստելու բարձր առաջադիմությամբ և միևնույն ժամանակ ֆինանսական անբարենպաստ պայմաններում գտնվող ուսանողներին:

Մրցույթին կարող են մասնակցել ՀՀ պետական բուհերի վճարովի համակարգում սովորող  2-րդ և բարձր կուրսերի ուսանողներ: Բացառություն են կազմում այն ուսանողները, որոնց մասնագիտությունն ըստ ՀՀ Կառավարության ՀՀ ԲՈՒՀ-երի առկա ուսուցման 2012/2013 ուսումնական տարվա մասնագիտությունների և ընդունելության քննությունների հաստատած ցանկի համապատասխան կոդավորման դուրս է մանցել ՀԿՀ կրթաթոշակային ծրագրի մասագիտությունների ցանկից։ Տե´ս http://www.aefweb.org/scholarships/?page_id=244

Continue reading »

Apr 182012
 

Հայ Կրթական Հիմնարկությունը հայտարարում է կրթաթոշակների մրցույթ 2012-2013թթ. ուսումնական տարվա համար: Կրթաթոշակները տրամադրվում են տվյալ ուսումնական տարվա վարձավճարի չափով` խրախուսելու և նպաստելու բարձր առաջադիմությամբ և միևնույն ժամանակ ֆինանսական անբարենպաստ պայմաններում գտնվող ուսանողներին:

Մրցույթին կարող են մասնակցել ՀՀ պետական ԲՈՒՀ-երի վճարովի համակարգում սովորող  2-րդ և բարձր կուրսերի ուսանողներ: Բացառություն են կազմում այն ուսանողները, որոնց մասնագիտությունն ըստ ՀՀ Կառավարության ՀՀ ԲՈՒՀ-երի առկա ուսուցման 2012/2013 ուսումնական տարվա մասնագիտությունների և ընդունելության քննությունների հաստատած ցանկի համապատասխան կոդավորման դուրս է մանցել ՀԿՀ կրթաթոշակային ծրագրի մասագիտությունների ցանկից։  Տե´ս http://www.aefweb.org/scholarships/?page_id=244

Continue reading »

Mar 102012
 

Summer Program in Humanities

 

Նկարագրություն
Առաջաբան
Ուրախությամբ հայտնում ենք, որ 2012 թվականի հուլիսին Հայաստանում տեղի կունենա «Հայկական բարձրագույն կրթության նախաձեռնության» (Armenian Higher Education Inititative - www.armhei.org ) կողմից կազմակերպվող հասարակագիտական երկշաբաթյա ամառային ծրագիրը։ Ծրագիրը նպատակ ունի համախմբել ավագ կուրսերում սովորող թվով 20-25 ուսանողների, ովքեր ցանկություն ունեն ձեռք բերել լրացուցիչ մասնագիտական գիտելիքներ և կիրառական հմտություններ, ծանոթանալ հասակակիցների հետ և սովորել միմյանցից, ինչպես նաև Հայաստանից ու արտերկրից ժամանած դասախոսներից։
Ամառային ծրագրի ուսանողները կմասնակցեն դասախոսությունների և գործնական քննարկումների, հնարավորություն կունենան հանդիպել հասարակական և քաղաքական գործիչների։ Ուսուցման ավարտին բոլոր մասնակիցները կներկայացնեն հաջորդ մեկ տարվա ընթացքում կատարվելիք խմբային հետազոտությունների թեմաներն ու նախագծերը։
Dec 042011
 

Հեղինակ՝ Արա Պապյան, «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի ղեկավար

Վերջին շրջանում ավելի հաճախադեպ են դարձել խոսակցությունները Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ընդհանրապես ճանաչման և, մասնավորապես, Հայաստանի Հանրապետության կողմից ճանաչման վերաբերյալ: Խոսակցությունները գլխավորապես քաղաքական բնույթի են, թեև պետության ճանաչումն առաջին հերթին իրավական երևույթ է: Հիշյալ խոսակցությունները հիմնականում կարելի է բաժանել երկու խմբի: Առաջին խմբի ներկայացուցիչները գտնում են, որ ԼՂՀ ճանաչումը մեզ ոչինչ չի տա: Երկրորդ դիրքորոշման կողմնակիցների համար ԼՂՀ ճանաչումը կարծես վերջնական նպատակը լինի: Ես ձեռնպահ կմնամ այս մոտեցումներին գնահատական տալուց: Փոխարենը առավելապես կկենտրոնանամ հարցի իրավական կողմի վրա և կփորձեմ ցույց տալ, որ հարցն ավելի բարդ է, քան թվում է առաջին հայացքից:

Որևէ պետության ճանաչում, ինչքան էլ այն խարսխված լինի քաղաքական դրդապատճառների վրա, այնուհանդերձ իրավական երևույթ է: Ըստ այդմ, անհրաժեշտ է քննության առնել այն նախադրյալները և այն իրավական հետևանքները, որոնք առնչվում են պետությունների ճանաչման հետ:

Continue reading »

Sep 102011
 

Հայ Կրթական Հիմնարկությունը հայտարարում է անվանական կրթաթոշակի մրցույթ 2011-2012թթ. ուսումնական տարվա համար: Կրթաթոշակը տրամադրվում է տվյալ ուսումնական տարվա վարձավճարի չափով` խրախուսելու և նպաստելու գերազանց առաջադիմությամբ շնորհաշատ ուսանողներին:

Մրցույթին կարող են մասնակցել ՀՀ պետական ԲՈՒՀ-երի 2-րդ և բարձր կուրսերի ուսանողներ, ում ուսումնառության մասնագիտություն/մասնագիտացումը մաթեմատիկական է:

Կրթաթոշակները կտրամադրվեն Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին, որոնք բնակվում են Երևանում և Գեղարքունիք, Շիրակ, Տավուշ, Արագածոտն, Արմավիր, Կոտայք, Լոռի, Սյունիք, Վայոց Ձոր, Արարատ մարզերում, ինչպես նաև Ղարաբաղի բնակիչներին և Ջավախքում բնակվող ազգությամբ հայ այն ուսանողներին, ում ակադեմիական առաջադիմության միջին նիշը առնվազն 3.7 է(Եթե գնահատման համակարգը 20 կամ 100 բալային է, ապա առաջադիմության նվազագույն շեմը պետք է կազմի համապատասխանաբար 15 կամ 74 միավոր:

Continue reading »

May 272011
 

Արտուշ Մելքոնյան, ԵՊՀ, հայոց պատմության ամբիոնի մագիստրանտ

Ինչպես հայտնի է, ՌԿ/բ/Կ Կովբյուրոյի 1921 թ. հուլիսի 5-ի ապօրինի որոշմամբ հայոց պատմական Արցախ-Ղարաբաղը հանձնվում է Ադրբեջանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությանը իրավասությանը: Ինչպիսի՞ն էր հայության վերաբրմունքը հարցի վերաբերյալ:
Արցախահայությունը խիստ դժգոհ էր այդ ապօրինի որոշումից: Իսկ Մյասնիկյանը ոչինչ չարեց հուլիսի 5-ին հռչակված ապօրինության դեմ: Հայտնի է միայն, որ տաս օր անց Հայաստանի կուս. Կենտկոմի բյուրոն անհամաձայնություն է արտահայտել ընդունված անհավասարակշիռ, իր հիմքում սխալ որոշման դեմ, և ամիսներ հետո` 1922 թ. հունվարին էլ, Հայաստանի կոմկուսի առաջին համագումարում Ալ.Մյասնիկյանն արտահայտել է իր դժգոհությունն Անդրերկրկոմում տիրող մթնոլորտից և անհամաձայնությունը Ղարաբաղի խնդրի գռեհիկ լուծման հետ: Նա հայտնում է, թե ՙԱդրբեջանն ասում էր, եթե Հայաստանը Ղարաբաղը պահանջի, ապա ինքը նավթ բաց չի թողնի՚:[1]

Ադրբեջանի կառավարող ուժերը շտապ կարգով մի շարք ներկայացուցիչներ են ուղարկում Լեռնային Ղարաբաղ` հուլիսի 5-ի որոշումը գործնականում իրագործելու և տարհամոզելու նրա զայրացած բնակչությանը: Ասքանազ Մռավյանի` Ղարաբաղից Երևան վերադառնալուց հետո Բաքուն անմիջապես ամբողջ Ղարաբաղի լիազոր է նշանակում Ալիհեյդար Կարաևին: Սակայն արցախահայությունը բացահայտորեն նրան հայտնում է իր անհամաձայնությունն ու դժգոհությունը, չէր ընդունում և չէր ենթարկվում նրան: Ն.Նարիմանովը ստիպված հուլիսի վերջերին, որպես երկրորդ լիազոր, Ղարաբաղ ուղարկեց նաև Լևոն Միրզոյանին:
Continue reading »

Jan 162011
 

II. Միջազգային իրավական մակարդակ

1918-2010 թթ. Ադրբեջանում հայասպանության և էթնիկական զտումների մասին գործը

1918-1920 թթ. Հայաստանի Հանրապետությունը Հայոց եղեռնի կազմակերպիչների և կատարողների նկատմամբ բաց դատավարություն անցկացնելու ժամանակ և հնարավորություն չունեցավ։ Այդուհանդերձ, նրանց պատժելու մասին որոշումն ընդունվեց այդ կարճ ժամանակահատվածում՝ 1919 թ. հոկտեմբերին ու հե՛նց Երևանում՝ իշխող կուսակցության՝ ՀՅ Դաշնակցության 9-րդ համագումարում։ Մինչդեռ Հայաստանի «երրորդ» Հանրապետության (1991թ.-ցայսօր) ղեկավարությունը, հույսը դնելով միջազգային միջնորդության միջոցով ղարաբաղյան և հայ-թուրքական հակամարտությունների արագ լուծման վրա և բոլորովին չըմբռնելով Հայկական հարցի էությունը, որոշեց պարզապես հրաժարվել ինքնապաշտպանության և հատուցման՝ իր տրամադրության տակ եղած արդյունավետ միջոցից՝ Ադրբեջանում հայասպանության և էթնիկական զտումների կազմակերպիչների ու կատարողների դեմ ազգային և միջազգային դատական հետապնդումից, որն ինքնիշխան պետության բացառիկ իրավունքն է։ Չմոռանանք, որ այդ հանցագործությունները մասամբ իրականացվել են «երրորդ» հանրապետության գոյության օրոք։

ՀՀ երեք նախագահների՝ Բաքվի հայատյաց վարչակազմին և Անկարայի նրանց հովանավորներին խաղաղեցնելու անհույս փորձերը բերեցին ընդամենը Հայաստանի դեմ նոր պատերազմ սկսելու Ադրբեջանի համընդգրկուն նախապատրաստությունների արագացմանն ու հակահայկական սանձարձակ քարոզչության ուժեղացմանը՝ ինչպես այդ երկրի ներսում, այնպես էլ միջազգային ասպարեզում։ Հետևաբար, ադրբեջանական պետական ֆաշիզմի ցեղասպանական ծրագրերին այսօր էլ կարելի է համարժեքորեն պատասխանել նրա դեմ իրավական հետապնդում սկսելով՝ դատարանի դահլիճում նրան մերկացնելով հայասպանության մեջ, սկսած հայերի կոտորածներից նորաստեղծ մուսավաթական Ադրբեջանում, մասնավորապես՝ Բաքվում (1918 թ.) և Շուշիում (1920 թ.), մինչև էթնիկական զտումները Նախիջևանում (1918-1988 թթ.), Սումգայիթում, Կիրովաբադում, դարձյալ Բաքվում, դաշտային և լեռնային Ղարաբաղում (1988-1994 թթ.)։ Այս գործը վաղուց ի վեր, մաս-մաս ու հանգամանորեն, պետք է քննվեր Երևանում՝ Հայաստանի Հանրապետության ստեղծած հատուկ տրիբունալում։ Բացի այդ՝ ՀՀ-ի և Սփյուռքի կառույցները պետք է ամեն կերպ՝ իրավական, ֆինանսական, կազմակերպչական առումներով աջակցեին Ադրբեջանում հայասպանության ու էթնիկական զտումների հետևանքով արտասահմանում հայտնվածներին, որպեսզի նրանք այդ պետությունների ազգային դատարաններում առանձին գործեր հարուցեին իրենց դեմ կատարված հանցագործությունների վերաբերյալ։ Այս ամենը դեռևս արված չէ, սակայն ուշացնել այլևս չի կարելի, մանավանդ որ Ադրբեջանը պատրաստվում է ինքը միջազգային իրավական կանխարգելիչ գրոհ ձեռնարկել՝ իր իսկ հնարած կեղծ մեղադանքներով։ Ուստի հարկ է առանց հապաղելու ՀՀ իրավասու քննչական մարմնում ստեղծել հատուկ քննչական խումբ, որն իր վրա կվերցնի նախախորհրդային, խորհրդային և հետխորհրդային Ադրբեջանի շրջաններում ու քաղաքներում, Արցախում ու Նախիջևանում հայության դեմ կատարված հանցագործությունների փաստերի հավաքագրումն ու վերլուծությունը, ինչպես նաև այդ վիթխարի գործի նախապատրաստությունն ընդհանուր դատավարությանը։ Քննչական օժանդակ մի խումբ էլ պետք է ստեղծել ԼՂՀ-ում։ Այնուհետև հենվելով միջազգային իրավունքի՝ մարդկայնության դեմ կատարված հանցագործությունների գործող օրենսդրական մեծ կորպուսի վրա, պետք է անցկացնել բուն դատավարությունը Հայաստանի Հանրապետությունում և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում։ Դատավարության նախապատրաստության և անցկացման աշխատանքներին հարկավոր է ներգրավել բարձրագույն որակավորում ունեցող միջազգային մասնագետների։
Continue reading »

Jan 082011
 

Արմեն Այվազյան
Քաղաքական գիտությունների դոկտոր

I. Ռազմավարական մակարդակ

«Բաժանիր և տիրիր». Հայկական հարցի անդամատումը

Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանում դարձյալ բարձրացվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը պաշտոնապես և անհապաղ ճանաչելու հարցը։ Ցավոք, ինչպես այսքայլի նախաձեռնողները, այնպես էլ հակառակորդները ԼՂՀ ճանաչումը դիտում են բացառապես դիվանագիտական խաղի վերնակառուցային կոմբինացիաներում՝ անտեսելով նրա բազիսային՝ ռազմավարական մակարդակը։ Բանն այն է, որ ղարաբաղյան հակամարտությունը բաղկացուցիչ մասն է չլուծված Հայկական հարցի, որի բոլոր հիմնական բաղադրյալները՝ հայ-թուրքական հակամարտությունը, վերջինից սերված նույն ղարաբաղյան հակամարտությունը, Հայոց ցեղասպանության ճանաչման միջազգային գործընթացը և Ջավախքի հիմնահարցը, ՀՀ քաղաքական վերնախավը շարունակում է գնահատել միմյանցից բոլորովին անջատ։ Համապատասխանաբար, Հայաստանի առջև ծառացած ռազմավարական խնդիրների ընդհանուր պատկերը չի երևում, թուլանում են պետության միջազգային իրավական և դիվանագիտական դիրքերն արտաքին քաղաքականության բոլոր գլխավոր ուղղություններով։ Հետևաբար, արտաքին (ինչպես նաև ներքին) քաղաքականության պետական արդյունավետ ծրագրավորումը, այդ թվում՝ ԼՂՀ ճանաչման նպատակահարմարության առարկայական վերլուծությունը, հնարավոր են միայն այն բանից հետո, երբ մենք՝ ինքներս մեզ համար, պարզ և իրապաշտորեն կբացահայտենք Հայկական հարցի ներկա դրությունն աշխարհաքաղաքական այն իրավիճակի մեջ, որում գտնվում է Հայաստանը՝ 1991 թ. իր անկախությունը վերահաստատելուց ի վեր։

Հայկական հարցի առանձնահատկությունները 21-րդ դարում

Սկսենք նրանից, որ 1991 թ. ի վեր Հայկական հարցը վերադարձավ միջազգային ասպարեզ, բայց այլևս ոչ իբրև արևմտահայերի ֆիզիկական փրկության հարց, ինչպես այն հայտնի էր 19-րդ դարի վերջին-20-րդ դարի սկզբին։ Թուրքերն ամբողջությամբ բնաջնջել էին Արևմտյան Հայաստանի, մասամբ նաև Արևելյան Հայաստանի հայությանը 1893-1923 թթ. երեք հիմնական փուլերով՝ 1893-1896, 1909, 1915-1923 թթ., իրականացրած ցեղասպանության ընթացքում։ Խորհրդային շրջանում հայաթափության ենթարկվեցին նաև Արևելյան Հայաստանի ընդարձակ տարածքները, այդ թվում՝ Նախիջևանն ու հյուսիսային Արցախը։ Այժմ հայ-թուրքական հակամարտությունը թևակոխել է նոր փուլ, որի հիմնական առանձնահատկությունը միջազգայնորեն ճանաչված Հայաստանի Հանրապետության գոյությունն է։ Հայաստանն աշխարհի քարտեզի վրայից վերացնելու Թուրքիայի քաղաքականությունը չի վերանայվել. այժմ նրա նպատակն է խեղդել հայոց պետությունը սաղմում։ Այս խնդիրը Թուրքիան փորձում է լուծել միջնորդավորված կերպով՝ իր դաշնակից Ադրբեջանի միջոցով, քանի որ ներկայիս միջազգային իրադրությունը, քաղաքական և տնտեսական կարգի արտաքին ու ներքին լուրջ խնդիրները խոչընդոտում են թուրքական ուղղակի ներխուժումը Հայաստան (թեև չեն արգելում Հայաստանի դեմ Թուրքիայի կողմից տարվող համընդհանուր հոգեբանական պատերազմը և երկարամյա տնտեսական շրջափակումը)։
Continue reading »