Apr 062014
 

ngo

ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ՔԱՌՈՒՂԻՆԵՐՈՒՄ  

(Ցեղասպանություն, հակամարտությունների կարգավորում, սփյուռքահայ համայնքների հիմնախնդիրները) 

Երիտասարդ պատմագետների ասոցիացիա ՀԿ-ն և Համախմբված երիտասարդություն միջազգային ՀԿ-ն Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի Երիտասարդական կազմակերպությունների ասոցիացիայի աջակցությամբ 2014 թվականի մայիս ամսին կազմակերպում են դասընթացների շարք «Պատմության քառուղիներում» խորագրով։ Դասընթացը նպատակ ունի համախմբել երիտասարդների, ովքեր ցանկություն ունեն ձեռք բերել լրացուցիչ գիտելիքներ և կիրառական հմտություններ ՀԱՅՈՑ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԻՑ (Ցեղասպանություն, հակամարտությունների կարգավորում, սփյուռքահայ համայնքների հիմնախնդիրները): Դասընթացը հնարավորություն կտա ունենալ տեղեկացված երիտասարդություն, որն  արժանապատիվ կներկայացնի իրեն և իր պետությունը միջազգային կոնֆերանսներում, ամառային դպրոցներում և այլն։

Continue reading »

Mar 282014
 
Հյուսիս-արևելյան Այսրկովկասը Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության համատեքստում XVIII դարի 70-ական թթ.

 

Գոհար Մխիթարյան
ԳԱԱ ԱԻ Քրիստոնյա Արևելք բաժնի հայցորդ

 

IMG_0002

Հոդվածում հեղինակը քննության է առնում Հյուսիս-արևելյան Այսրկովկասի ռազմաքաղաքական իրավիճակը 18-րդ դ. 70-ական թթ.` Ռուսաստանի արտաքին` մասնավորապես կովկասյան քաղաքականության և ռուս-օսմանյան հարաբերությունների համատեքստում: ԺԸ դ. երկրորդ կեսին Այսրկովկասն ու նրա հյուսիս-արևելյան հատվածը հանդիսանում էին ռուսական պետության ռազմաքաղաքական շահերի ազդեցության գոտի։ Այստեղ էին միահյուսվում Ռուսաստանի` Կովկասի նկատմամբ ավանդական քաղաքականության ուղենիշները՝ տարածաշրջանը վերածելով նրա համար կենսական նշանակության տարածքի։

Իրանական պետության փլուզման հետևանքով 1750-1770-ական թթ. Կուրից հյուսիս ընկած տարածքներում Իրանի քաղաքական ազդեցությունը խիստ թուլանում է՝ առաջնությունը զիջելով Ռուսաստանին և Օսմանյան կայսրությանը։ ԺԸ դ. երկրորդ կեսին ռուսական կովկասյան քաղաքականության վերլուծությունը փաստում է պատմագիտության այն դրույթը, որ նշված ժամանակաշրջանում Ռուսաստանը վերադարձել էր Պետրոս Ա-ի` Օսմանյան կայսրության զսպման քաղաքականությանը՝ թուրքական վտանգը դիվանագիտական ճանապարհով չեզոքացնելու ռազմավարությանը։ Ռուսաստանը, որդեգրելով օսմանյան կայսրության զսպման ռազմավարությունը և առժամանակ հրաժարվելով տարածաշրջան ռազմական միջամտություն կատարելուց, ուշի-ուշով հետևում էր Այսրկովկասում և Դաղստանում ծավալվող ներքաղաքական զարգացումներին՝ վերջիններիս համադրելով կամ հակադրելով միմյանց։ Հյուսիս-արևելյան Այսրկովկաս Ռուսաստանի ռազմական միջամտություն կատարելու առաջին փորձը (1775 թ.) հանդիպում է տեղի խաների ու դաղստանյան տիրակալների ագրեսիվ արձագանքին, որոնք իրենց անկախության համար վտանգ էին տեսնում։ Մյուս կողմից, Ղրիմի հարցի` վերջնական լուծված չլինելու հանգամանքն ու թուրք-իրանական գործոնը բացառում են Ռուսաստանի ռազմական ներկայությունը տարածաշրջանում և 1776 թ. գարնանը ռուսական զորքերը վերադառնում են Ղզլար։

Continue reading »

Mar 012014
 
 Aysrkovkas 
Գոհար Մխիթարյան
ԳԱԱ ԱԻ Քրիստոնյա Արևելք բաժնի հայցորդ

 

 

 

 

 

ՀՅՈՒՍԻՍ-ԱՐԵՎԵԼՅԱՆ ԱՅՍՐԿՈՎԿԱՍԻ ԷԹՆԻԿ ԻՐԱՎԻՃԱԿՆ
ԸՍՏ ԺԸ ԴԱՐԻ ԵՐԿՐՈՐԴ ԿԵՍԻ ԳՐԱՎՈՐ ԱՂԲՅՈՒՐՆԵՐԻ

 

Հյուսիս-արևելյան Այսրկովկասի ԺԸ (18-րդ) դ. երկրորդ կեսի էթնո-քաղաքական պատմության ուսումնասիրությունը սերտորեն կապված է տարածաշրջանի ժողովուրդների ճակատագրերի հետ։ Խորհրդային պատմագիտության մեջ այս հարցը խիստ քաղաքականացվել է՝ արմատավորելով Հյուսիս-արևելյան Այսրկովկասի էթնիկ պատկերի իրականության որոշակիորեն գիտակցված խեղաթյուրման քաղաքականությունը։ Այսպես, ուսումնասիրելով Հյուսիս-արևելյան Այսրկովկասի ԺԸ դ. քաղաքական պատմությունը, պատմաբան Օ. Մարկովան «ուղղում է» արխիվային վավերագրերի «թաթարներ» և «պարսիկներ»[1] ընդհանրական անվանումները՝ դրանք փոխարինելով «ադրբեջանցի» եզրույթով իր ժամանակակից ընկալմամբ[2]։ Այսօր ԺԸ դ. աղբյուրագիտական հենքի վրա հարցի նորովի լուսաբանումը կոչված է վերաիմաստավորելու տարածաշրջանի էթնո-քաղաքական պատմությունը` որպես «ադրբեջանագիտության» զարգացման բաղկացուցիչ մաս։ Հոդվածի շրջանակներում փորձ ենք կատարել ԺԸ դ. երկրորդ կեսի գրավոր աղբյուրների հիման վրա վերականգնել տարածաշրջանի էթնիկ պատկերը՝ հակադրվելով խորհրդային պատմագրության կողմից այս տարածքներում ադրբեջանցիների գոյություն ունենալու փաստը «հնացնելու» քաղաքականությանը։

Continue reading »

Feb 172014
 

1794737_585293188207472_455835028_n

Զորակն գիտակրթական երիտասարդական հիմնադրամը հրավիրում է ապագա և գործող լրագրող­ներին, քաղաքագետներին, միջազգայնագետներին և ընդհանրապես՝ հակա­մարտություններով ու ռազմական թեմաներով հետաքրքրվողներին մասնակցելու 5-ամսյա երեկոյան դասընթացի։

Լրացված դիմումի փաթեթն ուղարկելու վերջնաժամկետը փետրվարի 25-ն է՝ ժամը ժ. 18:00-ն։

  • Ժամկետներ. 3 մարտի – 8 օգոստոսի
  • Դասաժամեր. 18։30–21։30, երկուշաբթի, չորեքշաբթի, ուրբաթ և շաբաթ օրերին, բուհական քննաշրջանների ժամանակ՝ լրացուցիչ ընդմիջումներ։

ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՎՈՂ ԹԵՄԱՆԵՐ

  • Հայաստանը XXI դարում. խնդիրներ, սպառնալիքներ, մարտահրավերներ։
  • Ուժերի բալանս. տարածաշրջանի զինված ուժեր, ռազմական դաշինքներ՝ ՆԱՏՕ, ՀԱՊԿ։
  • Պատերազմող մոլորակ. հակամարտություններ՝ Հյուսիսային Կովկասից մինչև Սիրիա, Աֆղանստանից մինչև Բալկաններ, միջազգային խաղաղապահ գործողություններ, պատերազմի ոչ ավանդական ձևեր։
  • Անկախության տարեգրություն. Արցախյան շարժում, պատերազմ, անկախության առաջին տասնամյակ։
  • Ռազմավարական աշխարհագրություն. Հայաստան և հարակից շրջաններ։
  • Մեդիագրագիտություն. արդյունավետ աշխատանք տեղեկատվության հետ, աղբյուրների վերլուծություն, քննական մտածողություն, տեղեկատվական անվտանգության հարցեր, նոր մեդիա գործիքներ։
  • Քարոզչության անատոմիա. տեղեկատվական-հոգեբանական պատերազմներ, քարոզչություն ու PR, հայկական և արտասահմանյան փորձի վերլուծություն, քարոզչական միֆեր, թեզեր։

Continue reading »

Jan 262014
 
daron-acemoglu-why-nations-fail

2012 թ. անգլերեն լույս տեսավ աշխարհահռչակ հայազգի ամերիկյան տնտեսագետ Դարոն Աջեմօղլուի (Տարոն Աճեմյան) «Ինչո՞ւ են ազգերը ձախողվում. հզորության, բարգավաճման և աղքատության ակունքները» ծավալուն աշխատությունը` Ջեյմս Ռոբինսոնի (Հարվարդի համալսարան) համահեղինակությամբ (գրքի և հեղինակների վերաբերյալ ամփոփ տեղեկատվությունը` համապատասխան կայքում): Գրքի նպատակն է հաստատութենական (ինստիտուցիոնալ) տնտեսագիտության, զարգացման տնտեսագիտության և տնտեսական պատմության մի շարք առանցքային գաղափարների, հասկացությունների և օրինակների միջոցով ցույց տալ տարբեր պետությունների (ազգերի) զարգացման տարբերությունների պատճառներն ու առանձնահատկությունները: Դարոն Աջեմօղլուն (1967թ., Կ. Պոլիս) Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (MIT) պրոֆեսոր է, աշխարհում ամենաշատը մեջբերվող 10 տնտեսագետներից մեկն է` ըստ IDEAS/RePec տնտեսական հետազոտությունների կենտրոնի կազմած  վարկանիշային աղյուսակի

Գրքի հարցադրումներն անչափ կարևոր և արդիական են նաև մեզ համար, ուստի ԵՊՀ համաշխարհային պատմության ամբիոնի և Համաշխարհային պատմության հայկական ասոցիացիայի կողմից նախաձեռնվել է գրքի հայերեն ամբողջական թարգմանության և հրատարակման գործընթացը, ստեղծվել է թարգմանիչների մի խումբ (Նարեկ Մկրտչյան, Սմբատ Հովհաննիսյան, Իռեն Ալոյան), որն էլ շուտով հանրությանը կներկայացնի աշխատանքի արդյունքը:

Ներկայացնում ենք պատմագետ Սմբատ Հովհաննիսյանի ակնարկը գրքի և նրա հայերեն հրատարակության վերաբերյալ, ինչպես նաև` որոշ հատվածներ գրքից` հայերեն թարգմանությամբ:
Աղբյուրը` Արտերիա ամսագիր:

 

Jan 192014
 

Madame Lavoisier        Գենդերային դիսկուրսը Ու. Ռոբերտսոնի,          Է. Բըրքի և Հ. Բոլինգբրոկի պատմասիրական երկերում

 

   Լուսինե Մարգարյան
   Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարան, հումանիտար գիտելիքի տեսության և պատմության ամբիոնի ասպիրանտ

 

Եվրոպայում Լուսավորության դարաշրջանի գաղափարախոսության, քաղաքականության և մարդկանց առօրյայի մասին ամբողջական պատկերացում կազմելը անհնար է առանց ժամանակի սեռային (գենդերային) հայեցակարգը ուսումնասիրելու, իսկ Բոլինգբրոկի, Ռոբերտսոնի և Բըրքի մոտեցումներն այս հարցի վերաբերյալ բնորոշ են XVII-XVIII դդ. Մեծ Բրիտանիային։ Հոդվածում փորձ է արված անցկացնել նրանց պատմասիրական և հրապարախոսական ստեղծագործությունների` իշխանության լեգիտիմության և լեզվական գենդերային առանձնահատկությունների համեմատական քննություն:  Ուշադրություն է դարձվում գենդերային գաղափարների առաջացման ու տարածման հարցին: Քննության են առնվում հեղինակների գրույթի լեզվական (արտահայտության պլան) առանձնահատկությունները: Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում Ռոբերտսոնի և Բըրքի ստեղծագործություններում առանցքային գաղափարներից մեկի՝  եւրոպակենտրոնության  քննությանը:
Դիտարկված հեղինակների պատմական հայեցակարգերը  բավականին տարբեր են, սակայն գենդերային հարցերում  նրանք ունեն շատ ընդհանրություններ։ Դրանցից առաջին հերթին արժե նշել երկուսը. Բոլինգբրոկը, Ռոբերտսոնը և Բըրքը ընդունելի և օրինական էին համարում կնոջ իշխանությունը երկրում և անգամ կին միապետների թուլություններն ու ձախողումները երբեք չեն օգտագործել հակառակն ապացուցելու համար։ Երկրորդ ընդհանրությունը նրանց դրական վերաբերմունքն է ընտանիքում և հասարակության մեջ կնոջ բարձր կարգավիճակի նկատմամբ։ Լուսավորիչների համար կնոջ նկատմամբ ասպետական և անգամ ակնածալի վերաբերմունքը ազգի քաղաքակրթված և լուսավորյալ լինելու ցուցանիշն էր։
 
Continue reading »
Jan 172014
 

ast

Աստանան իբրև ետխորհրդային նոր տեքստ

Նարեկ  Մկրտչյան
        ԵՊՀ համաշխարհային պատմության ամբիոնի ասպիրանտ

 

Հոդվածում հեղինակն անդրադարձ է կատարում Ղազախստանի ետխորհրդային փոխակերպումներին` ի մասնավորի, որպես հետազոտական առարկա ընտրելով նոր մայրաքաղաք Աստանան: Կարևոր է ուսումնասիրել տարբեր ոլորտներում Ղազախստանի նորարարական քաղաքականությունը իբրև քաղաքակրթական ճիգ՝ ուղղված ետխորհրդային այդ  հասարակությունում առկա և արդի հիմնախնդրի լուծմանը՝  ետխորհրդային ազգային ինքնության ձևավորմանը (հիմնախնդիրը բնորոշ է նաև ետխորհրդային այլ` հատկապես միջինասիական հանրապետություններին): Հոդվածում փորձ է արվում ներկայացնել Ղազախստանի մայրաքաղաքի տեղափոխման և կառուցման գործընթացները։ Ըստ էության, Աստանան ավելին է, քան մոդեռն ճարտարապետության դրսևորումը. վերջինս ոչ միայն արտացոլում է պետության ժողովրդագրական և էթնոքաղաքականության առանձնահատկությունները, այլև միաժամանակ ներառում է գաղութային հակազդման, Նազարբաևի համակարգի կառավարման համար անհրաժեշտ հանրային ընկալման, ինչպես նաև էթնիկ եւ քաղաքացիական ազգաշինության գաղափարներ։ Չնայած նախագահ Նազարբաևի՝ մայրաքաղաքի տեղափոխման համար ներկայացրած 32 պատճառներին, Աստանայի ճարտարապետական միջավայրի նշանագիտական (սեմիոտիկ) վերլուծությունը հասկանալի է դարձնում իրական դրդապատճառները։ Ավանդական եւ ազգային արքետիպերի՝ քաղաքային միջավայր ներդրմամբ ուրվագծվում է հասարակական գիտակցության նոր կերպի՝ ազգայինի հեռանկարը։ Հոդվածը մասնավորապես դիտարկում է Աստանա քաղաքը իբրեւ սոցիալական ուտոպիայի միջավայր, որի իրողությունը առանցքային նշանակություն ունի ղազախական ազգային ինքնության երևակման գործընթացներում։

Continue reading »

Nov 062013
 

«ՄԵԴԻԱՑԻԱՆՈՐՊԵՍՄԻՋՊԵՏԱԿԱՆԿՈՆՖԼԻԿՏՆԵՐԻԼՈՒԾՄԱՆ

 ԱՅԼԸՆՏՐԱՆՔԱՅԻՆՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱ»

Խորագրով դասընթաց 

2013 թվականի նոյեմբերի վերջին «Երիտասարդ պատմաբանների ասոցացիա» ՀԿ-ն և ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի համաշխարհային պատմության ամբիոնը կազմակերպում են աշնանային դպրոց։ Դպրոցը նպատակ ունի համախմբել Հայաստանի բուհերում ուսանող թվով 20-25 երիտասարդների, ովքեր ցանկություն ունեն ձեռքբերել լրացուցիչ մասնագիտական գիտելիքներ և կիրառական հմտություններ «Մեդիացիան որպես միջպետական կոնֆլիկտների լուծման այլընտրանքային տեխնոլոգիա» թեմայի վերաբերյալ: Դասընթացի նպատակն է ունենալ որակյալ կադրեր և տեղեկացված երիտասարդություն, որն իր գիտելիքներով և դիվանագիտական հմտությամբ արժանապատիվ կներկայացնի իր պետությունը:

Դասընթացի շրջանակներում ուսանողները կմասնակցեն դասախոսությունների և գործնական քննարկումների:

Աշնանային դպրոցի աշխատանքային լեզուն հայերենն է։

Դասընթացի մասնակցությունը ԱՆՎՃԱՐ է։

Continue reading »

Jan 142013
 

Հարգելի՛ բարեկամներ,

Ձեզ ենք ներկայացնում ԵՊՀ դասախոս, պ.գ.թ. Լ. Մկրտչյանի և ԵՊՀ դասախոս, պ.գ.թ. Դ. Թինոյանի հեղինակած «Հայոց պատմություն» առարկայի պետական ավարտական և միասնական քննությունների հինգ թեստերի ժողովածուն, որը նախատեսված է շրջանավարտների, ուսուցիչների, ինչպես նաև պատմություն առարկայով հետաքրքրվողների համար:

Ձեռնարկն ընթերցելու կամ ներբեռնելու համար անցեք հղմամբ՝ Zoxovacu5

Jan 122013
 

Home

The Historical Society of Pennsylvania

Balch Institute Fellowships in Ethnic and/or 20th-Century History and Albert M. Greenfield Fellowship in 20th-Century History, 2012–2013

The Historical Society of Pennsylvania will award two one-month Balch Institute fellowships to enable research on topics related to the ethnic and immigrant experience in the United States and/or American cultural, social, political, or economic history post-1875. HSP will also award one Albert M. Greenfield Fellowship for research in 20th-century history. The fellowships support one month of residency in Philadelphia during the 2012–2013 academic year. Past Balch fellows have done research on immigrant children, Italian American fascism, German Americans in the Civil War, Pan-Americanism, African American women’s political activism, and much more. The Albert M. Greenfield Fellowship, supported by the Greenfield Foundation, is in its second year.

Continue reading »